LIRAGLUTIDE

NVDR: tot nog toe wordt niet systematisch gerapporteerd over beïnvloeding van vruchtbaarheid door liraglutide.

Slecht gecontroleerde glykemie bij de conceptie en in de eerste weken van de zwangerschap leidt tot een verhoogd risico van congenitale afwijkingen. Voorafgaandelijke oppuntstelling door een diabetoloog is noodzakelijk. Het is belangrijk dat de vrouw pas zwanger wordt na enkele maanden strikte glykemieregeling (HbA1c < 6,5%). Er moet bovendien rekening  gehouden worden met het stijgend lichaamsgewicht na stoppen van GLP-1-agonisten  [BCFI 06 2026 ].

Vrouwen met type 2-diabetes dienen vóór de conceptie over te schakelen naar insuline, omdat de andere antidiabetica af te raden zijn, hoewel er voor metformine geruststellende gegevens bestaan [BCFI 06 2026] [EBM Practice 06 2026].

Onderzoeken bij dieren duidden niet op direct schadelijke effecten ten aanzien van vruchtbaarheid maar wel op een licht verhoogde, vroege embryosterfte bij de hoogste dosis (dosis niet gespecifieerd) [SmPC Victoza 06 2026 EMA].

Klinische en toxicologische informatie:

Eerste trimester
Humaan:

Een slecht gereguleerde diabetes geeft een verhoogd risico op hypertensie, pre-eclampsie, vroeggeboorte en op neonatale problemen, zoals macrosomie, hypoglykemie, hyperbilirubinemie, hypocalciëmie en polycytemie. Leefstijladviezen zijn de basis van de behandeling van hyperglykemieën bij diabetes type 2 en zwangerschapsdiabetes. Indien aanpassing van het dieet en beweging onvoldoende effect hebben, kan behandeling met insuline of orale glucoseverlagers nodig zijn [LAREB 06 2026][BCFI 05 2019].

GLP1-agonisten zijn grote moleculen die zonder transportmechanisme waarschijnlijk niet over de placenta kunnen. Op dit moment is het, met uitzondering van dulaglutide, niet bekend of er een transportmechanisme is waarop deze middelen aangrijpen. In een case report werd geen significante placentapassage van liraglutide gezien [LAREB 06 2026].

Het relatief hoog moleculair gewicht (3751 Dalton), en de hoge plasma proteïnebinding maken een passage minder waarschijnlijk. Toch moet rekening gehouden worden met de lange eliminatie halfwaardetijd en het geringe metabolisme, die wel tot blootstelling kunnen leiden voor embryo en foetus [Briggs online 06 2026].

Een observationele studie in Journal of the American Medical Association (JAMA) onderzocht, in een retrospectieve cohortstudie, de gewichtstoename tijdens de zwangerschap en zwangerschapsuitkomsten bij vrouwen die een GLP-1-analoog (onder andere dulaglutide) waren gestopt vóór of in de vroege zwangerschap, in vergelijking met vrouwen die geen GLP-1-analoog hadden gebruikt. De vrouwen die vóór of in de vroege zwangerschap een GLP-1-analoog hadden gebruikt, kwamen tijdens de zwangerschap gemiddeld 3,3 kg extra bij in vergelijking met niet-gebruiksters (primair eindpunt: + 13,74 kg in de blootgestelde groep versus + 10,49 kg in de controlegroep. Dus een verschil van + 3,26 kg, statistisch significant: 95%-BI van + 2,28 tot + 4,23). “Overmatige” gewichtstoename tijdens de zwangerschap (65% vs 49%), premature geboorte (17% vs 13%), zwangerschapsdiabetes (nieuw opgetreden: 20% vs 15%) en hypertensieve aandoeningen (46% vs 36%) tijdens de zwangerschap traden vaker op bij de vrouwen die een GLP-1-analoog hadden gebruikt (secundaire eindpunten).

De populatie bestond uit 448 vrouwen die een GLP-1 analoog hadden gebruikt (waarvan 26% liraglutide) versus 344 die geen GLP-1 analoog hadden gebruikt. De blootstelling bestond uit minstens één voorschrift voor een GLP-1-analoog tussen 3 jaar vóór en 90 dagen na conceptie.

De resultaten van deze studie moeten gerelativeerd worden. Het aandeel vrouwen met obesitas lag hoger in de GLP-1 groep (46% vs 36%). Met uitzondering van de overmatige gewichtstoename waren de verschillen in uitkomsten tussen de twee groepen niet meer significant na correctie voor de BMI.

[Folia Farmacotherapeutica 2026][Maya et al. 2025]

Raadgevingen van LAREB:

• Stoppen met een GLP1-agonist kan leiden tot rebound gewichtstoename. Houd daarom de gewichtstoename tijdens de zwangerschap goed in de gaten.
• Afvallen door gebruik van een GLP1-agonist kan de vruchtbaarheid verbeteren. Dit vergroot de kans op een (onverwachte) zwangerschap.

[LAREB 06 2026]

Volgens LAREB is er veel ervaring met GLP1-agonisten, maar alleen in de vroege zwangerschap

Er wordt geen hoger risico gezien op aangeboren afwijkingen of andere nadelige effecten. De GLP1-agonisten werden in de onderzoeken zowel gebruikt voor de behandeling van diabetes als bij overgewicht/ obesitas. De meeste vrouwen gebruikten semaglutide of liraglutide en stopten vroeg in de zwangerschap. Ervaring in de hele zwangerschap ontbreekt.

Overzicht van de onderzoeken:

· Een meta-analyse van 6 studies vergeleek ruim 3100 blootgestelde zwangerschappen met een controlegroep. Er was geen verhoogde kans op groeivertraging, aangeboren afwijkingen, miskramen, vroeggeboortes, doodgeboortes of andere nadelige uitkomsten.

· Een Amerikaanse studie onderzocht meer dan 40.000 zwangerschappen met gebruik van een GLP1-agonist ergens in de zwangerschap voor diabetes. Ze zagen geen hoger risico op aangeboren afwijkingen. Onduidelijk is wanneer de medicatie gebruikt is en voor hoe lang.

· Een andere Amerikaanse database studie vond geen hoger risico op hart- en nierafwijkingen, hypertensieve aandoeningen en pre-eclampsie bij ruim 1800 zwangerschappen. De medicatie was gestopt in het eerste trimester.

· Een database studie uit Taiwan ziet geen hoger risico op aangeboren afwijkingen, vroeggeboorte, doodgeboorte en een te laag geboortegewicht. De 160 zwangerschappen werden vergeleken met bijna 3200 zwangerschappen met gebruik van insuline.

· Andere kleine onderzoeken bij zwangere vrouwen die een GLP1-agonist gebruikten, tonen ook geen aanwijzingen voor een verhoogd risico op aangeboren afwijkingen.

[LAREB 06 2026]

 

Dierexperimenteel:

Onderzoeken bij dieren duidden op een licht verhoogde, vroege embryosterfte bij de hoogste dosis (dosis niet gespecifieerd)  [SmPC Victoza 06 2026 EMA].

Tweede trimester:
Humaan:

Zie eerste trimester.

 

Dierexperimenteel:

Toediening van liraglutide halverwege de zwangerschap verminderde het gewicht van de moeder en de foetusgroei, met gelijksoortige effecten op de ribben bij ratten en skeletverandering bij konijnen [SmPC Victoza 06 2026 EMA]. 

Derde trimester :
Humaan:

Zie eerste trimester.

Dierexperimenteel:

Geen specifieke informatie beschikbaar.

Perinataal (steeds rekening houden met de gegevens bij de actuele trimester) :
Humaan:

Zie eerste trimester.

Dierexperimenteel:

Zie eerste trimester.

Opvolging :
Humaan:

Geen specifieke informatie beschikbaar.

Dierexperimenteel:

Neonatale groei verminderde bij ratten die werden blootgesteld aan liraglutide. Dit duurde voort in de periode na het spenen in de groep die de hoogste dosis (dosis niet gespecifieerd) kreeg. Het is onbekend of de verminderde groei wordt veroorzaakt door een lagere melkinname door een rechtstreekse GLP-1-invloed of door een verminderde melkproductie bij de moeder door een verminderde calorie-inname [SmPC Victoza 06 2026 EMA].

Risico-categorie (Hale) :

L3

Farmacokinetiek:legende
% Eiwitbinding (moeder): > 98
Distributievolume: 0.07 l/kg
Halfwaardetijd (moeder): 13 uren
Piekconcentratie in het serum (moeder): 8-12 uren
Overgang in de moedermelk: onbekend (wel gezien bij dieren)
Melk/serum ratio: onbekend
Geschatte max. inname (zuigeling): onbekend

Klinische en toxicologische informatie
Humaan:

Het relatief hoog moleculair gewicht (3751 Dalton), en de hoge plasma proteïnebinding maken een passage naar de moedermelk minder waarschijnlijk. Liraglutide wordt gedeeltelijk afgebroken in het maagdarm kanaal. Toch moet rekening gehouden worden met de lange eliminatie halfwaardetijd en het geringe metabolisme. Liraglutide kan een invloed hebben op de neonatale groei. Het geven van borstvoeding tijdens een therapie met liraglutide is daarom afgeraden  [LACTMED 06 2026][Briggs online 06 2026] [SmPC Victoza 06 2026 EMA].

Dierexperimenteel:

Uit onderzoek bij dieren is gebleken dat de overgang van liraglutide en metabolieten met een nauwe structurele verwantschap in de melk laag is. Niet-klinisch onderzoek heeft een aan de behandeling gerelateerde vermindering van de neonatale groei van zogende jonge ratten aangetoond [SmPC Victoza 06 2026 EMA].

Humaan:

Een man met primaire en idiopathische infertiliteit werd behandeld met 0,6 mg liraglutide per dag om de suikerspiegel en het lichaamsgewicht onder controle te houden. Na vijf maanden behandeling wou men een intra-uteriene inseminatie uitvoeren, maar het aantal spermatozoa lag te laag en de spermatozoïden vertoonden geen motiliteit. Na twee maanden onderbreken van de therapie normaliseerde het aantal spermatozoïden in het spermiogram [Briggs online 06 2026].

NVDR: systematische rapportering over beïnvloeding van vruchtbaarheid ontbreekt.

Dierexperimenteel:

Geen specifieke informatie beschikbaar.

Humaan:

Geen specifieke informatie beschikbaar over de overgang via het sperma.

Dierexperimenteel:

Geen specifieke informatie beschikbaar.

SmPC

Briggs online 06 2026

BCFI 06 2026

EBM Practice 06 2026

LactMed : https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK500977/

LAREB : https://www.lareb.nl/mvm-kennis-zoeken?zoekterm=liraglutide&zwangerschap=true&borstvoeding=true

Anonymus. Gewichtstoename tijdens de zwangerschap en zwangerschapsuitkomsten na stoppen van GLP-1-analoog. Folia Pharmacotherapeutica, 06 2026 

Maya J, Pant D, Fu Y et al. Gestational Weight Gain and Pregnancy Outcomes After GLP-1 Receptor Agonist Discontinuation. JAMA. 2025;334(24):2186-2196. (doi:10.1001/jama.2025.20951)

Geen specifieke informatie beschikbaar.

Geen specifieke informatie beschikbaar.