TIRZEPATIDELaatste bijwerking : 2026.07.04 |
|||||||||
| Synoniem: | |||||||||
| Toedieningsweg: | parenteraal | ||||||||
| Klasse(n): | |||||||||
| Preconceptie | 0-3 | 4-6 | 7-9 | Perinataal | Borstvoeding | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| check II | check II | check II | check II | check II | check II | |
| 1 maanden | geen info | geen info | ||||
Op basis van de beschikbare humane gegevens kon tot nog toe geen teratogeniciteit aangetoond worden.
Dierexperimenteel onderzoek wijst op complicaties tijdens zwangerschap.
Beperkte humane gegevens wijzen op een geringe of geen meetbare concentraties in moedermelk.
Het effect van tirzepatide op de vruchtbaarheid bij de mens is niet bekend.
In een klinische studie met tirzepatide als monotherapie werden 478 patiënten opgenomen, met een gemiddelde leeftijd van 54 jaar, 48% vrouwen. In de studie werd geen melding gemaakt van beïnvloeding van vruchtbaarheid, maar deze populatie is nog te beperkt voor het bekomen van betrouwbare gegevens.
Als een patiënt zwanger wil worden, moet de behandeling met tirzepatide worden gestaakt. Tirzepatide dient ten minste één maand voor een geplande zwangerschap te worden gestaakt vanwege de lange halfwaardetijd [SmPC Mounjaro 06 2026 EMA].
Slecht gecontroleerde glykemie bij de conceptie en in de eerste weken van de zwangerschap leidt tot een verhoogd risico van congenitale afwijkingen. Voorafgaandelijke oppuntstelling door een diabetoloog is noodzakelijk. Het is belangrijk dat de vrouw pas zwanger wordt na enkele maanden strikte glykemieregeling (HbA1c < 6,5%) [BCFI 06 2026 ].
Vrouwen met type 2-diabetes dienen vóór de conceptie over te schakelen naar insuline, omdat de andere antidiabetica af te raden zijn, hoewel er voor metformine geruststellende gegevens bestaan [BCFI 06 2026] [EBM Practice 06 2026].
NVDR: deze aanbeveling relativeert de aangegeven wachttijd van één maand. Beheersing van de glycemie is de bepalende parameter. Er moet bovendien rekening gehouden worden met het stijgend lichaamsgewicht na stoppen van de medicatie.
Dierstudies met tirzepatide wezen niet op directe schadelijke effecten met betrekking tot de vruchtbaarheid [SmPC Mounjaro 06 2026 EMA].
Tirzepatide werkt selectief als agonist op humane GIP (Gastric Inhibitory Polypeptide) en GLP-1 (Glucagon Like Peptide) receptoren, wat leidt tot stimuleren van de insuline secretie. Beide receptoren zijn aanwezig op de α en β endocriene cellen van de alvleesklier, hart, bloedvaten, immuuncellen (leukocyten), darmen en nieren. GIP-receptoren zijn ook aanwezig op adipocyten [SmPC Mounjaro 06 2026 EMA].
Een slecht gereguleerde diabetes geeft een verhoogd risico op hypertensie, pre-eclampsie, vroeggeboorte en op neonatale problemen, zoals macrosomie, hypoglykemie, hyperbilirubinemie, hypocalciëmie en polycytemie. Leefstijladviezen zijn de basis van de behandeling van hyperglykemieën bij diabetes type 2 en zwangerschapsdiabetes. Indien aanpassing van het dieet en beweging onvoldoende effect hebben, kan behandeling met insuline of orale glucoseverlagers nodig zijn [LAREB 06 2026][BCFI 05 2019].
Tirzepatide is een grote molecule (4813 Dalton) die zonder transportmechanisme waarschijnlijk niet over de placenta kan. Op dit moment is het niet bekend of er een transportmechanisme is waarop deze middelen aangrijpen [LAREB 06 2026].
Een observationele studie in Journal of the American Medical Association (JAMA) onderzocht, in een retrospectieve cohortstudie, de gewichtstoename tijdens de zwangerschap en zwangerschapsuitkomsten bij vrouwen die een GLP-1-analoog (onder andere dulaglutide) waren gestopt vóór of in de vroege zwangerschap, in vergelijking met vrouwen die geen GLP-1-analoog hadden gebruikt. De vrouwen die vóór of in de vroege zwangerschap een GLP-1-analoog hadden gebruikt, kwamen tijdens de zwangerschap gemiddeld 3,3 kg extra bij in vergelijking met niet-gebruiksters (primair eindpunt: + 13,74 kg in de blootgestelde groep versus + 10,49 kg in de controlegroep. Dus een verschil van + 3,26 kg, statistisch significant: 95%-BI van + 2,28 tot + 4,23). “Overmatige” gewichtstoename tijdens de zwangerschap (65% vs 49%), premature geboorte (17% vs 13%), zwangerschapsdiabetes (nieuw opgetreden: 20% vs 15%) en hypertensieve aandoeningen (46% vs 36%) tijdens de zwangerschap traden vaker op bij de vrouwen die een GLP-1-analoog hadden gebruikt (secundaire eindpunten).
De populatie bestond uit 448 vrouwen die een GLP-1 analoog hadden gebruikt (waarvan 7% tirzepatide) versus 344 die geen GLP-1 analoog hadden gebruikt. De blootstelling bestond uit minstens één voorschrift voor een GLP-1-analoog tussen 3 jaar vóór en 90 dagen na conceptie.
De resultaten van deze studie moeten gerelativeerd worden. Het aandeel vrouwen met obesitas lag hoger in de GLP-1 groep (46% vs 36%). Met uitzondering van de overmatige gewichtstoename waren de verschillen in uitkomsten tussen de twee groepen niet meer significant na correctie voor de BMI.
[Folia Farmacotherapeutica 2026; Maya et al. 2025]
Raadgevingen van LAREB:
Afvallen door gebruik van een GLP1-agonist kan de vruchtbaarheid verbeteren. Dit vergroot de kans op een (onverwachte) zwangerschap.
[LAREB 06 2026]
Volgens LAREB is er veel ervaring met GLP1-agonisten, maar alleen in de vroege zwangerschap
Er wordt geen hoger risico gezien op aangeboren afwijkingen of andere nadelige effecten. De GLP1-agonisten werden in de onderzoeken zowel gebruikt voor de behandeling van diabetes als bij overgewicht/ obesitas. De meeste vrouwen gebruikten semaglutide of liraglutide en stopten vroeg in de zwangerschap. Ervaring in de hele zwangerschap ontbreekt.
Overzicht van de onderzoeken:
· Een meta-analyse van 6 studies vergeleek ruim 3100 blootgestelde zwangerschappen met een controlegroep. Er was geen verhoogde kans op groeivertraging, aangeboren afwijkingen, miskramen, vroeggeboortes, doodgeboortes of andere nadelige uitkomsten.
· Een Amerikaanse studie onderzocht meer dan 40.000 zwangerschappen met gebruik van een GLP1-agonist ergens in de zwangerschap voor diabetes. Ze zagen geen hoger risico op aangeboren afwijkingen. Onduidelijk is wanneer de medicatie gebruikt is en voor hoe lang.
· Een andere Amerikaanse database studie vond geen hoger risico op hart- en nierafwijkingen, hypertensieve aandoeningen en pre-eclampsie bij ruim 1800 zwangerschappen. De medicatie was gestopt in het eerste trimester.
· Een database studie uit Taiwan ziet geen hoger risico op aangeboren afwijkingen, vroeggeboorte, doodgeboorte en een te laag geboortegewicht. De 160 zwangerschappen werden vergeleken met bijna 3200 zwangerschappen met gebruik van insuline.
· Andere kleine onderzoeken bij zwangere vrouwen die een GLP1-agonist gebruikten, tonen ook geen aanwijzingen voor een verhoogd risico op aangeboren afwijkingen.
[LAREB 06 2026]
Als een patiënt zwanger is, moet de behandeling met tirzepatide worden gestaakt. Tirzepatide dient ten minste één maand voor een geplande zwangerschap te worden gestaakt vanwege de lange halfwaardetijd [SmPC Mounjaro 06 2026 EMA].
Dierexperimenteel:In reproductiestudies bij dieren veroorzaakte tirzepatide foetale groeivermindering en foetale afwijkingen bij blootstellingen onder de maximaal aanbevolen humane dosis op basis van de oppervlakte onder de curve. Een verhoogde incidentie van uitwendige, viscerale en skeletmisvormingen en viscerale en skeletvariaties tijdens de ontwikkeling werd waargenomen bij ratten. Foetale groeiverminderingen werden waargenomen bij ratten en konijnen. Alle ontwikkelingseffecten traden op bij maternale toxische doses [SmPC Mounjaro 06 2026 EMA].
Tweede trimester:Zie eerste trimester.
Dierexperimenteel:Geen specifieke informatie beschikbaar.
Zie eerste trimester.
Dierexperimenteel:Geen specifieke informatie beschikbaar.
Perinataal (steeds rekening houden met de gegevens bij de actuele trimester) :Geen specifieke informatie beschikbaar.
Dierexperimenteel:Geen specifieke informatie beschikbaar.
Opvolging :Geen specifieke informatie beschikbaar.
Dierexperimenteel:Geen specifieke informatie beschikbaar.
L?
Er zijn beperkte gegevens over moeders die tirzepatide toegediend kregen. In een studie kregen 11 vrouwen een subcutane dosis van 5 mg. Tirzepatide was niet detecteerbaar in 164 van 171 melkstalen (< 4 µg/L). De hoeveelheden die in de overige 7 melkstalen werden teruggevonden over een periode van 28 dagen, waren equivalent met minder dan 0,02% van de toegediende dosis. Het gaat hier over een éénmalige toediening. Tirzepatide wordt wekelijks gedoseerd, wat kan leiden tot hogere concentraties, eens de steady-state waarde is bereikt [LACTMED 06 2026].
In een andere studie werd tirzepatide gemeten in melkstalen van 5 vrouwen die behandeld werden met subcutaan 2,5 tot 5 mg tirzepatide per week. Er werden geen concentraties gemeten hoger dan 2,38 µg/L. Er werden geen ongewenste effecten gezien bij de zuigelingen [LACTMED 06 2026].
Dierexperimenteel:Geen specifieke informatie beschikbaar.
| Preconceptie | Zwangerschap | Borstvoeding | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| (ja) III | (ja) III | |||||
| geen info | geen info | ← Condoom gebruiken / Onthouding | ||||
Tot nog toe wordt niet systematisch gerapporteerd over beïnvloeding van de vruchtbaarheid.
Het effect van tirzepatide op de vruchtbaarheid bij de mens is niet bekend.
In een klinische studie met tirzepatide als monotherapie werden 478 patiënten opgenomen, met een gemiddelde leeftijd van 54 jaar, 52% mannen. In de studie werd geen melding gemaakt van beïnvloeding van vruchtbaarheid [SmPC Mounjaro 06 2026 EMA].
Dierexperimenteel:Dierstudies met tirzepatide wezen niet op direct schadelijke effecten met betrekking tot de vruchtbaarheid [SmPC Mounjaro 06 2026 EMA].
Geen specifieke informatie beschikbaar over de overgang via het sperma.
Er wordt geen onveranderd tirzepatide aangetroffen in urine [SmPC Mounjaro 06 2026 EMA].
Dierexperimenteel:Geen specifieke informatie beschikbaar.
SmPC
BCFI 06 2026
EBM Practice 06 2026
LactMed https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK581488/
Lareb : https://www.lareb.nl/mvm-kennis-zoeken?zoekterm=tirzepatide&zwangerschap=true&borstvoeding=true
Anonymus. Gewichtstoename tijdens de zwangerschap en zwangerschapsuitkomsten na stoppen van GLP-1-analoog. Folia Pharmacotherapeutica, 06 2026
Maya J, Pant D, Fu Y et al. Gestational Weight Gain and Pregnancy Outcomes After GLP-1 Receptor Agonist Discontinuation. JAMA. 2025;334(24):2186-2196. (doi:10.1001/jama.2025.20951)
Geen specifieke informatie beschikbaar.
Geen specifieke informatie beschikbaar.