RODE GIST RIJST extract na gisting IGLaatste bijwerking : 2026.01.20 |
|||||||||
| Synoniem: | MONASCUS purpureus L., ORIZA sativa L. | ||||||||
| Toedieningsweg: | oraal | ||||||||
| Klasse(n): | |||||||||
| Preconceptie | 0-3 | 4-6 | 7-9 | Perinataal | Borstvoeding | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| check III | neen II | neen II | neen II | neen II | neen III | |
| geen info | geen info | geen info | ||||
Preparaten met rode gist rijst worden om diverse redenen ontraden tijdens zwangerschap en borstvoeding.
Er zijn geen humane gegevens beschikbaar over beïnvloeding van de vruchtbaarheid.
Bij het geven van lovastatine aan muizen 14 dagen vóór paring werden geen skeletmisvormingen waargenomen, een foetale gewichtsdaling was merkbaar [Lankas et al. 2004 ].
Het gebruik van rode gist rijst is gebaseerd op een meer dan duizendjarige Chinese traditie. Rode gist rijst is het eindproduct van een wisselwerking tussen de gist Monascus purpureus en rijst. Monacoline K is een belangrijke ingrediënt van rode gist rijst preparaten. In de lactonvorm is zijn structuur deze van lovastatine, behorend tot de chemische groep van statines. De Europese Commissie bestempelt rode gist rijst als een onveilig preparaat. Ze verwijst naar de met statines vastgestelde nevenwerkingen en beschouwt zwangeren als een risicogroep [Eu Commission 2022].
NVDR: de kwaliteit van preparaten op basis van rode gist rijst varieert sterk. Met name de aanwezigheid van citrinine moet zo laag mogelijk blijven, gezien het risico op niertoxiciteit. Analyses wijzen op sterk variërende aanwezigheid van citrinine in rode gist rijst [Sciensano 2026].
Gefermenteerde rode gist rijst bevat monacoline K, deze molecule is grotendeels identiek aan lovastatine. Ernstige defecten, onder andere craniale, werden waargenomen bij foetussen blootgesteld aan lovastatine tijdens de zwangerschap. De dosissen varieerden tussen de 10, 20 of 40 mg per dag met een verschillende blootstellingstijd [Edison & Muenke 2004 ].
Sinds 22 juni 2022 mogen producten die rode gist rijst bevatten nog maximaal 3 mg monacolines per dagdosering bevatten. Vóór deze wijziging lag die grens op 10 mg per dag. De Europese Commissie en de EFSA (Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid) stelden vast dat hogere doseringen van monacolines mogelijk risico’s kunnen inhouden voor de gezondheid. Daarom werd besloten een maximale veilige dagelijkse inname vast te leggen. De maatregel moet bijdragen aan een betere bescherming van de consument. Rode gist rijst supplementen in de Europa zullen dus allemaal veranderen van samenstelling om te voldoen aan deze nieuwe wetgeving [Nutri Bel 2026].
NVDR: zie ook de monografie over simvastatine in CYBELE. Praktisch wordt aangeraden, bij primaire hypercholesterolemie, met cholesterolverlagende statines te stoppen bij vaststellen van een zwangerschap. Na de bevalling kan geoordeeld worden of het hernemen van een therapie wenselijk is. Gezien de door de Europese authoriteiten opgelegde beperking van de dosis en de variërende samenstelling en kwaliteit van rode gist rijst preparaten, zijn voedingssupplementen met rode gist rijst tegenaangewezen tijdens zwangerschap. Dat advies wordt ook gegeven door NIH [NIH 2026].
Dierexperimenteel:Bij een studie waar zwangere muizen vanaf dag 6 tot dag 20 lovastatine oraal toegediend kregen in dosissen variërend van 100 tot 800 mg/kg/dag, kon men een daling in foetaal gewicht waarnemen, ook de incidentie op skeletmisvormingen, en incomplete beenvorming was verhoogd [Lankas et al. 2004].
Tweede trimester:Zie eerste trimester.
Dierexperimenteel:Geen specifieke informatie beschikbaar.
Zie eerste trimester.
Dierexperimenteel:Geen specifieke informatie beschikbaar.
Perinataal (steeds rekening houden met de gegevens bij de actuele trimester) :Zie eerste trimester. Geen bijkomende informatie beschikbaar.
Dierexperimenteel:Geen specifieke informatie beschikbaar.
Opvolging :Geen specifieke informatie beschikbaar.
Dierexperimenteel:Geen specifieke informatie beschikbaar.
L?
LACTMED en NIH raden het gebruik van rode gistrijst preparaten af tijdens borstvoeding [LACTMED 12 2025][NIH 2026].
Dierexperimenteel:Geen specifieke informatie beschikbaar.
| Preconceptie | Zwangerschap | Borstvoeding | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| (ja) III | (ja) III | |||||
| geen info | geen info | ← Condoom gebruiken / Onthouding | ||||
Tot nog toe wordt niet gerapporteerd over beïnvloeding van vruchtbaarheid.
Tot nog toe wordt niet gerapporteerd over beïnvloeding van vruchtbaarheid.
Dierexperimenteel:Geen specifieke informatie beschikbaar.
Geen specifieke informatie beschikbaar over de overgang via het sperma.
Dierexperimenteel:Geen specifieke informatie beschikbaar.
LactMed : https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK501358/
Lankas GR, Cukierski MA, Wise LD. The Role of Maternal Toxicity in Lovastatin-Induced Developmental Toxicity, Birth defects research. Part B, Clinical and molecular teratology, 2004, 71(3) 111-123
EU Commission. Commission Regulation (EU) 2022/860, amending Annex III to Regulation (EC) No 1925/2006 of the European Parliament and of the Council as regards monacolins from red yeast rice. Official Journal of the European Union, 1 June 2022
Edison RJ, Muenke M. Mechanistic and epidemiologic considerations in the evaluation of adverse birth outcomes following gestational exposure to statins, American journal of medical genetics. Part A., 2004, 131(3) 287-298.
NIH (Nationa centre for Integrative and complementary Health). https://www.nccih.nih.gov/health/red-yeast-rice : geraadpleegd op 26/01/2026
Nutri Bel: https://www.nutri-bel.be/rode-gist-rijst-supplementen-nieuwe-wetgeving/ : geraadpleegd op 26/01/2026
Sciensano. Rode gist rijst. https://www.sciensano.be/nl/gezondheidsonderwerpen/rode-gist-rijst#citrinineniveaus-in-belgi-en-europa : geraadpleegd op 26/01/2026
Geen specifieke informatie beschikbaar.
Geen specifieke informatie beschikbaar.