DULAGLUTIDELaatste bijwerking : 2026.07.04 |
|||||||||
| Synoniem: | |||||||||
| Toedieningsweg: | parenteraal | ||||||||
| Klasse(n): | |||||||||
| Preconceptie | 0-3 | 4-6 | 7-9 | Perinataal | Borstvoeding | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| check II | check I | check II | check II | check II | check II | |
| geen info | geen info | geen info | ||||
Op basis van de beschikbare humane gegevens kon tot nog toe geen teratogeniciteit aangetoond worden met GLP-1-analogen. Dulaglutide gaat vermoedelijk doorheen de placenta vanaf het tweede trimester. Dierexperimenteel onderzoek wijst op complicaties.
Borstvoeding wordt afgeraden tijdens een therapie met dulaglutide, vooral bij pasgeborenen en prematuren.
Het effect van dulaglutide op de vruchtbaarheid bij mensen is onbekend [SmPC Trlicity 06 2026 EMA].
NVDR: tot nog toe wordt niet systematisch gerapporteerd over beïnvloeding van vruchtbaarheid.
Slecht gecontroleerde glykemie bij de conceptie en in de eerste weken van de zwangerschap leidt tot een verhoogd risico van congenitale afwijkingen. Voorafgaandelijke oppuntstelling door een diabetoloog is noodzakelijk. Het is belangrijk dat de vrouw pas zwanger wordt na enkele maanden strikte glykemieregeling (HbA1c < 6,5%). Er moet bovendien rekening gehouden worden met het stijgend lichaamsgewicht na stoppen van GLP-1-agonisten [BCFI 06 2026].
Vrouwen met type 2-diabetes dienen vóór de conceptie over te schakelen naar insuline, omdat de andere antidiabetica af te raden zijn, hoewel er voor metformine geruststellende gegevens bestaan [BCFI 06 2026][EBM Practice 06 2026].
Bij ratten was er geen direct effect op de paring of fertiliteit na behandeling met dulaglutide. In het fertiliteitsonderzoek werden een verlaging van het aantal corpora lutea en een verlengde oestrus cyclus waargenomen bij doses die gepaard gingen met een verminderde voedselinname bij de moederdieren [SmPC Trulicity 06 2026 EMA].
Een slecht gereguleerde diabetes geeft een verhoogd risico op hypertensie, pre-eclampsie, vroeggeboorte en op neonatale problemen, zoals macrosomie, hypoglykemie, hyperbilirubinemie, hypocalciëmie en polycytemie. Leefstijladviezen zijn de basis van de behandeling van hyperglykemieën bij diabetes type 2 en zwangerschapsdiabetes. Indien aanpassing van het dieet en beweging onvoldoende effect hebben, kan behandeling met insuline of orale glucoseverlagers nodig zijn [LAREB 06 2026][BCFI 05 2019].
Een observationele studie in Journal of the American Medical Association (JAMA) onderzocht, in een retrospectieve cohortstudie, de gewichtstoename tijdens de zwangerschap en zwangerschapsuitkomsten bij vrouwen die een GLP-1-analoog (onder andere dulaglutide) waren gestopt vóór of in de vroege zwangerschap, in vergelijking met vrouwen die geen GLP-1-analoog hadden gebruikt. De vrouwen die vóór of in de vroege zwangerschap een GLP-1-analoog hadden gebruikt, kwamen tijdens de zwangerschap gemiddeld 3,3 kg extra bij in vergelijking met niet-gebruiksters (primair eindpunt: + 13,74 kg in de blootgestelde groep versus + 10,49 kg in de controlegroep. Dus een verschil van + 3,26 kg, statistisch significant: 95%-BI van + 2,28 tot + 4,23). “Overmatige” gewichtstoename tijdens de zwangerschap (65% vs 49%), premature geboorte (17% vs 13%), zwangerschapsdiabetes (nieuw opgetreden: 20% vs 15%) en hypertensieve aandoeningen (46% vs 36%) tijdens de zwangerschap traden vaker op bij de vrouwen die een GLP-1-analoog hadden gebruikt (secundaire eindpunten).
De populatie bestond uit 448 vrouwen die een GLP-1 analoog hadden gebruikt (waarvan 21% dulaglutide) versus 344 die geen GLP-1 analoog hadden gebruikt. De blootstelling bestond uit minstens één voorschrift voor een GLP-1-analoog tussen 3 jaar vóór en 90 dagen na conceptie.
De resultaten van deze studie moeten gerelativeerd worden. Het aandeel vrouwen met obesitas lag hoger in de GLP-1 groep (46% vs 36%). Met uitzondering van de overmatige gewichtstoename waren de verschillen in uitkomsten tussen de twee groepen niet meer significant na correctie voor de BMI.
[Folia Farmacotherapeutica 2026][Maya et al. 2025]
Raadgevingen van LAREB:
[LAREB 06 2026]
Volgens LAREB is er veel ervaring met GLP1-agonisten, maar alleen in de vroege zwangerschap.
Er wordt geen hoger risico gezien op aangeboren afwijkingen of andere nadelige effecten. De GLP1-agonisten werden in de onderzoeken zowel gebruikt voor de behandeling van diabetes als bij overgewicht/ obesitas. De meeste vrouwen gebruikten semaglutide of liraglutide en stopten vroeg in de zwangerschap. Ervaring in de hele zwangerschap ontbreekt.
Overzicht van de onderzoeken:
• Een meta-analyse van 6 studies vergeleek ruim 3100 blootgestelde zwangerschappen met een controlegroep. Er was geen verhoogde kans op groeivertraging, aangeboren afwijkingen, miskramen, vroeggeboortes, doodgeboortes of andere nadelige uitkomsten.
• Een Amerikaanse studie onderzocht meer dan 40.000 zwangerschappen met gebruik van een GLP1-agonist ergens in de zwangerschap voor diabetes. Ze zagen geen hoger risico op aangeboren afwijkingen. Onduidelijk is wanneer de medicatie gebruikt is en voor hoe lang.
• Een andere Amerikaanse database studie vond geen hoger risico op hart- en nierafwijkingen, hypertensieve aandoeningen en pre-eclampsie bij ruim 1800 zwangerschappen. De medicatie was gestopt in het eerste trimester.
• Een database studie uit Taiwan ziet geen hoger risico op aangeboren afwijkingen, vroeggeboorte, doodgeboorte en een te laag geboortegewicht. De 160 zwangerschappen werden vergeleken met bijna 3200 zwangerschappen met gebruik van insuline.
• Andere kleine onderzoeken bij zwangere vrouwen die een GLP1-agonist gebruikten, tonen ook geen aanwijzingen voor een verhoogd risico op aangeboren afwijkingen.
[LAREB 06 2026]
Dierexperimenteel:
In studies naar reproductietoxicologie werden skeletale effecten en een vermindering van de groei van de foetus waargenomen bij ratten en konijnen bij blootstelling van dulaglutide die 5 tot 18 maal hoger was dan de voorgestelde klinische blootstelling, maar er werden geen misvormingen aan de foetus waargenomen. Behandeling van ratten gedurende de gehele dracht en lactatie gaf geheugenstoornissen bij vrouwelijke nakomelingen bij blootstellingen die 7 maal hoger waren dan de klinisch voorgestelde blootstellingen [SmPC Trulicity 06 2026 EMA].
LAREB bevestigt deze gegevens: in dierstudies een afname gezien van de groei en het foetale gewicht en een hoger risico op aangeboren afwijkingen. Onderzoek ziet dat er GLP1 receptoren aanwezig zijn op de placenta en een mogelijke relatie hebben met de groei van de foetus. Het is nog onbekend of GLP1-agonisten via deze receptor effecten kunnen hebben op de zwangerschap [LAREB 06 2026].
Tweede trimester:Er is nog geen onderzoek gedaan naar gebruik in het tweede en derde trimester. Van dulaglutide is wel een transportmechanisme bekend, waardoor placentapassage mogelijk lijkt vanaf het tweede trimester [LAREB 06 2026].
Dierexperimenteel:Er is onderzoek nodig naar gebruik in het tweede en derde trimester, en de mogelijke effecten op de groei en het geboortegewicht [LAREB 06 2026].
Zie tweede trimester.
Dierexperimenteel:
Geen specifieke informatie beschikbaar.
Perinataal (steeds rekening houden met de gegevens bij de actuele trimester) :Zie tweede trimester.
Dierexperimenteel:
Geen specifieke informatie beschikbaar.
Opvolging :Geen specifieke informatie beschikbaar.
Dierexperimenteel:Geen specifieke informatie beschikbaar.
L?
Er zijn onvoldoende humane gegevens over het geven van borstvoeding tijdens een therapie met dulaglutide. Dulaglutide is een grote molecule (59.669 Dalton). De hoeveelheid die in de moedermelk terechtkomt is waarschijnlijk laag, Mogelijke opname door de zuigeling is waarschijnlijk laag, omdat de molecule grotendeels geïnactiveerd wordt in het gastro-intestinaal systeem. Het geven van borstvoeding tijdens een therapie met dulaglutide wordt toch afgeraden, zeker aan pasgeborenen en bij prematuren [LACTMED 06 2026] [SmPC Trulicity 06 2026 EMA].
Dierexperimenteel:Geen specifieke informatie beschikbaar.
| Preconceptie | Zwangerschap | Borstvoeding | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| (ja) II | (ja) III | |||||
| geen info | geen info | ← Condoom gebruiken / Onthouding | ||||
Tot nog toe wordt niet gerapporteerd over beïnvloeding van vruchtbaarheid.
Dierexperimenteel onderzoek gaf geen complicaties.
NVDR: tot nog toe wordt niet systematisch gerapporteerd over beïnvloeding van vruchtbaarheid.
Dierexperimenteel:Bij ratten was er geen direct effect op de paring of fertiliteit na behandeling met dulaglutide [SmPC Trulicity 06 2026 EMA].
Geen specifieke informatie beschikbaar over de overgang via het sperma.
Dierexperimenteel:Geen specifieke informatie beschikbaar.
SmPC
BCFI 06 2026
LactMed : https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK500979/
LAREB : https://www.lareb.nl/mvm-kennis-zoeken?zoekterm=dulaglutide&zwangerschap=true&borstvoeding=true
EBM Practice 06 2026
Anonymus. Gewichtstoename tijdens de zwangerschap en zwangerschapsuitkomsten na stoppen van GLP-1-analoog. Folia Pharmacotherapeutica, juni 2026
Maya J, Pant D, Fu Y et al. Gestational Weight Gain and Pregnancy Outcomes After GLP-1 Receptor Agonist Discontinuation. JAMA. 2025;334(24):2186-2196. (doi:10.1001/jama.2025.20951)
Geen specifieke informatie beschikbaar.
Geen specifieke informatie beschikbaar.