TRASTUZUMABLaatste bijwerking : 2026.04.13 |
|||||||||
| Synoniem: | |||||||||
| Toedieningsweg: | parenteraal | ||||||||
| Klasse(n): | |||||||||
| Preconceptie | 0-3 | 4-6 | 7-9 | Perinataal | Borstvoeding | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| check II | check II | neen II | neen II | neen II | neen II | |
| 7 maanden | geen info | geen info | ||||
Complicaties treden vooral op tijdens tweede en derde trimester. Stopzetten van toediening tijdens eerste trimester is aangewezen.
Borstvoeding tijdens een therapie met trastuzumab wordt afgeraden. Er is een wachttijd (7 maanden).
Vrouwen die zwanger kunnen worden dienen effectieve anticonceptie te gebruiken tijdens de behandeling met trastuzumab en tot 7 maanden na de laatste dosis[SmPC Herceptin 04 2026 EMA].
Trastuzumab blijft lang in het lichaam aanwezig tot minstens 5 maanden na de laatste dosis [Briggs online 04 2026].
Trastuzumab is een recombinant gehumaniseerd IgG1 monoklonaal antilichaam tegen de humane epidermale groeifactor receptor-2 (HER2). Het is gebleken dat trastuzumab de proliferatie van humane tumorcellen met een overexpressie van HER2 remt. Bovendien is trastuzumab een krachtige mediator van antilichaam afhankelijke celgemedieerde cytotoxiciteit (ADCC) [SmPC Herceptin 04 2026 EMA].
Er wordt gerapporteerd over 12 zwangerschappen, waarbij trastuzumab werd toegediend tijdens het eerste trimester. In geen enkele van deze gevallen traden ernstige misvormingen op bij de foetus (National Toxicology Program 2013].
Er zijn meerdere gevallen bekend waarbij trastuzumab werd toegediend tijdens zwangerschap. Beoordeling van de veiligheid wordt bemoeilijkt omdat trastuzumab in deze gevallen gebruikt werd in combinatie met andere oncolytica [Briggs online 04 2026].
In totaal werd 75% van de kinderen die blootgesteld waren in het eerste trimester gezond geboren [LAREB 04 2026].
Dierexperimenteel:Er werden geen embryolethale of foetotoxische effecten gezien in dierexperimenteel onderzoek. Trastuzumab werd aan apen toegediend in doses 25 keer hoger dan deze bij de mens. Maternele toxiciteit trad wel op bij combinatie met anthracycline [National Toxicology Program 2013].
Tweede trimester:Er wordt gerapporteerd over 6 zwangerschappen met blootstelling tijdens 2de en 3de trimester van de zwangerschap. In geen enkel geval traden ernstige misvormingen op. Er wordt wel melding gemaakt van deficiëntie in de vorming van amnionvocht (anhydramnio’s) bij 13 van 19 levend geboren baby’s Renaal falen of verminderde renale functie werd gerapporteerd bij 3 kinderen. Tengevolge van te weinig amnionvocht trad pulmonale hypoplasie op in één foetus die één dag na de geboorte overleed [National Toxicology Program 2013].
LAREB geeft ongeveer dezelfde boodschap. Deze bron maakt melding van 30 zwangerschappen met het gebruik trastuzumab. In bijna zeventig procent van de gevallen trad al dan niet reversibele oligohydramnion of anhydramnion (weinig of een tekort aan vruchtwater) op, na gebruik in het tweede en/of derde trimester. Eén kindje ontwikkelde hierdoor ernstige longhypoplasie en stierf direct na de geboorte. Ook werd een groot deel van de kinderen te vroeg geboren. In totaal werd 41,7% van de kinderen gezond geboren na blootstelling in het tweede en/of derde trimester [LAREB 04 2026].
Dierexperimenteel:Dierexperimenteel onderzoek wijst op een mogelijke interferentie van trastuzumab met aquaporines, een familie van kanaalvormende vochtregulerende eiwitten [National Toxicology Program 2013].
Zie tweede trimester.
Dierexperimenteel:Geen specifieke informatie beschikbaar.
Perinataal (steeds rekening houden met de gegevens bij de actuele trimester) :Zie tweede trimester.
Dierexperimenteel:Geen specifieke informatie beschikbaar.
Opvolging :Er zijn gegevens bekend over de ontwikkeling van 11 kinderen, gaande van 2 maand tot 5 jaar. Alle kinderen verkeerden in goede gezondheid. Bij 1 kind werd een verdikking van de Achillespees vastgesteld [National Toxicology Program 2013].
Dierexperimenteel:Geen specifieke informatie beschikbaar.
L4
Trastuzumab is een substantie met een hoog moleculair gewicht (145.531 Dalton). De hoeveelheid in moedermelk is waarschijnlijk laag en wordt waarschijnlijk gedeeltelijk afgebroken in de darm, met een lage gastro-intestinale absorptie als gevolg. Borstvoeding wordt ontraden tot 7 maanden na de laatste dosis [LACTMED 04 2026].
Ongeveer dezeelfde boodschap wordt gegeven in de wetenschappelijke bijsluiter. Het is niet bekend of trastuzumab bij mensen wordt uitgescheiden in de moedermelk. Omdat humaan IgG1 wordt uitgescheiden in de moedermelk en omdat de mogelijke schadelijkheid voor de zuigeling onbekend is, dienen vrouwen geen borstvoeding te geven tijdens de behandeling met Herceptin en gedurende 7 maanden na de laatste dosis [SmPC Herceptin 04 2026 EMA].
Mogelijke effecten op de zuigeling zijn onbekend. Tijdens een therapie bij volwassen patiënten worden linker ventrikel dysfunctie, hartfalen, anemie, leukopenie, diarree en verhoogde incidentie van infecties gezien [Briggs online 04 2026].
Dierexperimenteel:Een onderzoek, uitgevoerd bij cynomolgusapen met doses van 25 maal de wekelijkse humane onderhoudsdosis van 2 mg/kg van de intraveneuze formulering van Herceptin vanaf dag 120 tot 150 van de zwangerschap, toonde aan dat trastuzumab wordt uitgescheiden in de moedermelk postpartum. De blootstelling aan trastuzumab in de baarmoeder en de aanwezigheid van trastuzumab in het serum van jonge aapjes werd vanaf de geboorte tot een leeftijd van 1 maand niet geassocieerd met enig nadelig effect op hun groei of ontwikkeling [SmPC Herceptin 04 2026 EMA].
| Preconceptie | Zwangerschap | Borstvoeding | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| check III | check III | |||||
| geen info | geen info | ← Condoom gebruiken / Onthouding | ||||
De overgrote meerderheid van de patiënten is vrouwelijk. De mannelijke populatie behandeld met trastuzumab is te beperkt voor evaluatie van beïnvloeding van vruchtbaarheid (maagkanker).
De overgrote meerderheid van de patiënten zijn vrouwen. Japanse mannelijke patiënten met maagkanker maken een te klein deel uit van de patiëntenpopulatie om gegevens te verzamelen over vruchtbaarheid [SmPC Herceptin 04 2026 EMA].
Dierexperimenteel:Geen specifieke informatie beschikbaar.
Geen specifieke informatie beschikbaar over de overgang via het sperma.
Dierexperimenteel:Geen specifieke informatie beschikbaar.
Cytotoxische geneesmiddelen toegediend binnen de 10 dagen na conceptie geven een alles-of-niets effect. De organogenese start vanaf de 10de dag en is na 8 weken een feit. Toedienen van cytostatica in deze periode verhoogt de kans op misvormingen sterk. Wanneer één cytostaticum wordt toegediend wordt de kans op misvormingen op 7 tot 17% geschat. Deze kans verhoogt met 25% bij combinatietherapie. Vermijden van foliumzuur-antagonisten vermindert de kans op misvormingen met 6%.
Conclusie : chemotherapie is tegenaangewezen gedurende het eerste trimester [Dekrem et al. 2013].
Geen specifieke informatie beschikbaar.