DIAZEPAMLaatste bijwerking : 2026.09.31 |
|||||||||
| Synoniem: | |||||||||
| Toedieningsweg: | oraal, rectaal, parenteraal | ||||||||
| Klasse(n): | |||||||||
| Preconceptie | 0-3 | 4-6 | 7-9 | Perinataal | Borstvoeding | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| check II | check II | check II | check II | check II | check II | |
| geen info | geen info | geen info | ||||
In sommige studies wordt een verhoogde incidentie van diverse misvormingen gerapporteerd (ledematen, gastro-intestinaal en cardiovasculair). Meestal werden, naast diazepam, ook andere geneesmiddelen gebruikt in deze studies, wat een oorzakelijk verband met gebruik van diazepam onduidelijk maakt.
Neonatale en postnatale complicaties kunnen optreden. Daarom wordt een zo laag mogelijke therapeutische dosis aanbevolen, met, indien mogelijk, een beperking van de duur van inname.
Indien borstvoeding gegeven wordt tijdens inname van diazepam door de moeder, moet de zuigeling geobserveerd worden voor sedatieve effecten en de gevolgen daarvan. Bij stoppen van de inname tijdens het geven van borstvoeding, kunnen ook bij de zuigeling onttrekkingsverschijnselen optreden. Er wordt een wachttijd aangeraden na een éénmalige dosis (6 tot 8 uur).
NVDR: Een vrouw die zwanger kan worden en aan wie diazepam voorgeschreven wordt, moet contact opnemen met haar arts wanneer ze een zwangerschap plant of vermoedt zodat de arts eventueel kan beslissen om de behandeling stop te zetten.
De bijsluiter vermeldt stoornissen van het libido [SKP Diazepam AB 07 2024].
Abrupt onderbreken van een benzodiazepine omwille van zwangerschap is formeel af te raden (risico van onttrekkingsverschijnselen bij de moeder).
Het niet behandelen van ernstige angststoornissen, agitatie of slapeloosheid kan nadelige gevolgen hebben voor moeder en kind. Indien tijdens de zwangerschap toch een hypnoticum of anxiolyticum wordt gegeven, raden onze bronnen producten aan waarmee ruime ervaring is opgedaan, aan een zo laag mogelijke dosis en voor een zo beperkt mogelijke periode. De voorkeur gaat daarbij uit naar een middel met een korte werkingsduur, omdat producten die langer in het lichaam blijven, theoretisch kunnen stapelen bij het ongeboren kind [BCFI 07 2026].
Alhoewel de meeste ervaring is opgedaan met diazepam (er zijn gegevens beschikbaar bij > 5000 zwangeren), heeft dit middel niet de voorkeur. Diazepam passeert gemakkelijk de placenta en kan vanwege de zeer lange halfwaardetijd (diazepam en desmethyldiazepam = meerdere dagen) stapelen bij de foetus [LAREB 07 2026]. Diazepam komt wel in aanmerking, wanneer een langdurige werking noodzakelijk wordt geacht [LE CRAT 07 2026].
Volgens LAREB laten de meeste studies bij de mens geen verhoogd risico op aangeboren afwijkingen zien bij gebruik aan benzodiazepines. Ook twee meta-analyses zien geen verhoogd risico. Eén grote recente studie uit Zuid-Korea laat echter een mogelijk licht verhoogd risico zien op aangeboren afwijkingen in het algemeen (RR 1.09 95%BI 1.05-1.13) en op hartafwijkingen (RR 1.15 95%BI 1.10-1.21). In deze studie is echter onvoldoende gecorrigeerd voor confounding. Er was bijvoorbeeld geen informatie beschikbaar over roken, alcohol- en drugsgebruik [LAREB 07 2026].
In een Taiwanese cohortstudie werden 63 525 zwangerschappen met benzodiazepines vergeleken met 396 823 zwangerschappen zonder benzodiazepines. Het gebruik van benzodiazepines tijdens zwangerschap werd in deze studie geassocieerd met een toegenomen risico voor vroeggeboorte (RR, 1.20; 95%BI, 1.18-1.23). De associatie tussen benzodiazepines tijdens zwangerschap en een kleinere gestalte was zwakker (RR, 1.06; 95%BI, 1.00-1.09) en afhankelijk van de gebruikte analysemethode. Deze associaties waren sterker bij gebruik in de tweede trimester van de zwangerschap.
Bij deze studie kunnen enkele bedenkingen gemaakt worden.
- Het gaat over een Taiwanese bevolking, wat extrapolatie bemoeilijkt.
- Over individuele substanties worden geen uitspraken gedaan.
- De invloed van interfererende factoren kan niet volledig uitgesloten worden (meer bepaald pathologische condities).
- Een invloed van de selectie- en analysemethode is mogelijk.
[Li et al. 2025].
Een Hongaarse studie rapporteert over 2746 zwangeren die tijdens het eerste trimester van de zwangerschap diazepam gebruikten. Diazepam gebruik gedurende de 2de en 3de maand van de zwangerschap ging gepaard met een 3,9 maal hogere kans op afwijkingen in de ledematen, 5,2 maal meer kans op rectale of anale stenose en atresie, 1,3 maal meer kans op cardiovasculaire afwijkingen en 1,6 maal meer kans op multipele afwijkingen. Deze resultaten zijn mogelijks vertekend door onzorgvuldige rapportering van diazepam door de patiënten zelf en gebruik van andere geneesmiddelen. Wanneer enkel deze patiënten werden beschouwd waarvoor diazepam werd voorgeschreven, verhoogde het aantal afwijkingen niet. Diazepam werd in 90% van de gevallen voorgeschreven met andere geneesmiddelen [Czeizel et al. 2007].
Mogelijke effecten van diazepam werden bestudeerd in een groep van 22.843 kinderen met majeure afwijkingen en in utero blootgesteld aan fenytoïne, fenobarbital of diazepam (behandeling van de moeder voor onder andere epilepsie). Contact met diazepam verhoogde het optreden van afwijkingen met een factor 1,2, waaronder 2,4 maal meer kans op neurale buisdefecten, 1,8 maal meer kans op gespleten lip of verhemelte, 3,2 maal meer kans op intestinale atresie of stenose en 2,6 maal meer kans op afwijkingen van de ledematen. Het is niet uitgesloten dat er bias optrad bij subjectieve rapportering van diazepam gebruik door patiënten [Czeizel et al. 2003].
In een in andere publicatie worden 229 vrouwen besproken die probeerden zelfmoord te plegen met diazepam (25 tot 800 mg). De helft van de patiënten stond ook nog onder andere medicatie. In 40 gevallen trad spontane abortus of misval op. Er werden 112 kinderen uit deze vrouwen geboren. Daarvan was ongeveer 1/3 blootgesteld aan diazepam gedurende het eerste trimester, maar de helft werd ook blootgesteld aan andere geneesmiddelen. In deze groep werd geen hogere incidentie van majeure afwijkingen gezien in vergelijking met een controlegroep [Gidai et al. 2008].
Bij 31 zwangeren met hyperemesis gravidarum, behandeld met 10 mg diazepam 2x daags, werd geen verhoogde incidentie gezien van majeure afwijkingen of neonatale complicaties. Diazepam werd toegediend gedurende het eerste trimester. De groep werd vergeleken met met 30 zwangeren met hyperemesis gravidarum, die enkel vitaminecomplexen kregen als behandeling [Tasci et al. 2009].
Indien de situatie van de moeder het gebruik van diazepam vereist, moet het geneesmiddel gedurende een zo kort mogelijke periode gebruikt worden in de laagste dosis die effect geeft [Briggs online 09 2026].
Geen specifieke informatie beschikbaar.
Tweede trimester:De continue toediening van benzodiazepinen tijdens de zwangerschap kan hypotensie, ademhalingsinsufficiëntie en hypothermie bij de pasgeborene veroorzaken. Af en toe werden ontwenningssymptomen bij pasgeborenen gerapporteerd met deze klasse van geneesmiddelen [SKP Diazepam Teva 01 2018].
Dierexperimenteel:Geen specifieke informatie beschikbaar.
Zie tweede trimester.
Dierexperimenteel:Geen specifieke informatie beschikbaar.
Perinataal (steeds rekening houden met de gegevens bij de actuele trimester) :Wanneer de behandeling om medische redenen tijdens het laatste deel van de zwangerschap moet worden toegediend, zelfs bij lage doses, kan het floppy infant-syndroom zoals axiale hypotonie en zuigproblemen worden waargenomen die tot een slechte gewichtstoename leiden. Deze verschijnselen zijn omkeerbaar, maar kunnen 1 tot 3 weken aanhouden. Bij hoge doses kunnen bij pasgeborenen ademhalingsdepressie of apneu en hypothermie optreden. Bovendien kunnen neonatale ontwenningsverschijnselen met hyperexcitabiliteit, agitatie en tremor enkele dagen na de geboorte worden waargenomen, zelfs als er geen floppy infant-syndroom wordt waargenomen [SKP Diazepam AB 07 2024].
Dierexperimenteel:Geen specifieke informatie beschikbaar.
Opvolging :Geen specifieke informatie beschikbaar.
Dierexperimenteel:Geen specifieke informatie beschikbaar.
L3
Diazepam gaat over naar de moedermelk ], en kan er accumuleren na herhaalde doses [SKP Diazepam AB 07 2024] [Briggs].
Gezien de lage halfwaardetijd, is het niet mogelijk het moment van inname af te stemmen op de borstvoeding. Lethargie, gebrek aan eetlust en gewichtsverlies bij het kind worden gerapporteerd wanneer borstvoeding gegeven wordt tijdens een therapie met diazepam. Desmethyldiazepam zou competitie kunnen voeren met de glucuronidering van bilirubine bij de jonge zuigeling, wat lichte neiging tot geelzucht in sommige gevallen verklaart [LACTMED 07 2026].
In een retrospectieve studie werd gerapporteerd over 298 moeders, waarvan de kinderen na 37 weken geboren werden en waarbij tubulaire legatie werd uitgevoerd, de tweede dag (mediaan) na de geboorte. De moeders werden éénmalig behandeld met ketamine en diazepam. Borstvoeding werd hernomen 2 tot 4 uur na de ingreep. De zuigelingen van de moeders die 0,1 mg/kg of meer diazepam kregen, hadden een 9x verhoogd risico op klinisch significant gewichtsverlies, de dag na de operatie, en 3x meer kans op hyperbilirubinemie, in vergelijking met de zuigelingen van moeders die een lagere dosis kregen. Een wachtperiode van 6 tot 8 uur wordt aangeraden na een enkelvoudige dosis diazepam [LACTMED 07 2026].
Naar schatting kan de zuigeling 0,78 tot 9,1% van de maternale dosis innemen. Enerzijds dient rekening gehouden te worden met een traag metabolisme van diazepam bij de zuigeling (plasma halfwaardetijd van meerdere dagen), anderzijds kunnen na plots stoppen dervingsverschijnselen waaronder irritabiliteit, wenen en slaapstoornissen optreden bij de zuigeling [Hale].
Dierexperimenteel:Geen specifieke informatie beschikbaar.
| Preconceptie | Zwangerschap | Borstvoeding | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| (ja) III | (ja) III | |||||
| geen info | geen info | ← Condoom gebruiken / Onthouding | ||||
Tot nog toe wordt niet gerapporteerd over beïnvloeding van vruchtbaarheid.
Geen specifieke informatie beschikbaar.
Dierexperimenteel:Geen specifieke informatie beschikbaar.
Geen specifieke informatie beschikbaar over de overgang via het sperma.
Dierexperimenteel:Geen specifieke informatie beschikbaar.
Li BMH, Wei SY, Chuang MT, Lai ECC. Benzodiazepine Use in Pregnancy and the Risk of Pregnancy Outcomes. JAMA Intern Med. doi:10.1001/jamainternmed.2025.6882
Published online December 22, 2025
Geen specifieke informatie beschikbaar.
Geen specifieke informatie beschikbaar.